Some Came Running

'Your hands on me are not in the least persuasive.' Wonderlijk kapotte film, zowel feministisch als misogyn, en toch fijn. Sinatra speelt zijn bekende persona: een down and out boozer. Wie moet hem nog redden? Dean Martin als mededronkelap? Neen, een vrouw, natuurlijk! Wordt het de straatrat of de nuffige juf? Als setup klinkt het al fout - en het personage van Sinatra gedraagt zich ook als een hork - maar juist in schurende films zit vaak ook wat eerlijks. 'Your kind of violence frightens me', zegt de docente creative writing, nadat Sinatra (een mislukt auteur) haar met 'liefde' bombardeert. Op zijn beurt krijgt Sinatra van hetzelfde laken een legerpak van de 'hostess' Shirley MacLaine. Zij vormt een prachtig eerbetoon aan La Strada. Richting fabuleuze kermisfinale krijgt iedereen het met elkaar aan de stok. Vrouwen tegen andere vrouwen, mannen tegen zichzelf. En uiteindelijk zijn we allemaal de klos. I'm just tired of being lonely, that's all.'

Good One

'You guys are like little monsters.' Wat als de twee oude vrienden van Old Joy één dochter hadden meegenomen? De setup van wandelfilm Good One is, inderdaad, a good one, al blijft het potentiële drama te lang, te goed verborgen. De vibe lijkt best goed. Het prachtige landschap, upstate New York, noodles koken en babbelen met 'trail friends', want ook in de wildernis gaan mensen bij elkaar zitten – net zoals in lege coffeebars. Een hint van wat komen gaat, zit in het dappere 'tampon-motief'. Vrouw zijn op een hike is extra ongemakkelijk. De dialogen tussen de mannen worden intussen ook lastiger. De vader blijkt geen goede vader, en zijn vriend doet wat mislukte single mannen doen. Ja, er zit een feministische lezing achter dikke lage planten-ambient en natuurschoon. Misschien ben ik een hork, maar ik was toch wat verrast door de bui aan het eind. De vrouwelijke bui, welteverstaan. ''Maybe you should get some plants.'

River

'Wow, deze déja-vu is krankzinnig.' De rituele onthaasting van een Japans hotel in de bergen wordt doorbroken door een probleempje. Ze zijn met zijn alleen in een loop van twee minuten beland. De radicale kortheid ervan is museaal stoer, vergeleken met ander films uit dit subgenre. 'Looping' blijkt daarbij een lollig leenwoord, en klinkt in het Japans extra wacky, ja, zelfs als een roeping. Sowieso kreeg deze kijker het gevoel dat hier ook een absurd computerspel in zou zitten, liefst voor de Dreamcast. Die computersfeer komt ook door de digitale cameravoering en het matige acteerwerk. Het laatste zou bewust kunnen zijn: want het heeft ook iets van Klokhuis-cabaret. 'We eten die rijst nu al eeuwen!' De folksy muziek verdient een complimentje, dankzij vleugjes pseudo-Air. Het einde zorgt voor een glimlach en heeft alsnog een computeroplossing in petto. Ik bedoel: een machina ex machina. ''De wereld buiten is te duister, nietwaar?'

The Changeling

'It's an old house. It makes noises.' De timpani van een huis. Componist George C. Scott belandt na een titaans ongeluk met trauma en al in een spookslot. Een Trugschluss. Wat is er tragisch loos? Is het zijn eigen trauma of dat van een ander? Als componist pakt Scott er meteen maar een Akai Ampex-apparaat bij. Een scene die Boards of Canada zou waarderen, want ja, er zijn kinderstemmetjes. Ondertussen is de look, maar ook het letterlijke geluid van de dialogen ultiem eind seventies. Een soort lieve rommeligheid. Dat geldt ook voor de onuitgewerkte personages. Er treden merkwaardige paradoxen op: de film is lekker traag - want eind 1979 durfden ze dat nog in Hollywood - maar tegelijkertijd schiet de film alle kanten op, Er klinkt ook veel te weinig tekst voor de beoogde politieke context. Wijselijk kiest de Hongaar Medak daarom voor groteske sfeer, infernale clichés als onweer, en een geflipte... rolstoel. 'The presence is with us.'

Toen We van de Duitsers Verloren

'Iedereen is op vakantie.' Twee thuisblijfkinderen vinden elkaar in juli '74. De ene komt uit een liefdevol gezin met de Sextant, de ander uit een getroebleerd huishouden met de Candy. 'Het is goed om over dingen te praten, hè', zegt de moeder uit gezin één. De pa uit het andere gezin is meer van de daden... Hij brak zijn middenvoetsbeentje na de finale. 'Mijn ouders bezochten het mineralenmuseum in Giethoorn', grinnikt het elitaire kind. Met zo'n zin hebben we een minpuntje uit de film te pakken. Er wordt door de kinderen gekunsteld gesproken. Elke goede zin wordt gevolgd door een mindere. Je moet die jongens gewoon dingen laten doen! Gelukkig gebeurt dat steeds vaker. In een zorgvuldig zwart-wit vol van zonovergoten zomerlicht wordt het mysterie uitgespeeld. De pijn van opgroeien en de pijn van de verdwenen klasgenote. Op de beste momenten heeft de films zelfs... Duitse trekjes. Katootje in den Städten. 'Ik zal het voor je proberen.'

Bugonia

'There are no options. There are no rules. There are no deals.' Complotdenken is compleetdenken voor de Amerikanen. Dat geldt zowel voor de armelui die niks anders meer hebben, als voor de vervreemde (!) elite die aan infantilisering hun macht dankt. In Bugonia ontvoeren twee getraumatiseerde neven een farmafabrikante. De 'slimmere' neef heeft zijn 'dommere' neefje wijsgemaakt dat zij een alien is. Door haar sterven de bijen uit! Ergens doen ze dus het goede om de verkeerde redenen... Lanthimos knalt de situatie erin, mede dankzij de pompende soundtrack. Zodra Emma Stone zich van top tot teen met crème moet insmeren, wordt de gruwelfilm shakespeariaans in looks. Dit script kan zo naar het toneel. Een slachtoffer vastgebonden op een bed, discussiërend met de irrationaliteit van de wereld die zijzelf geschapen heeft. Lanthimos' meest maatschappelijke en dus ook meest gemakkelijke film. 'When will they ever learn?'

Moonrise

'A small town is like a stomach, always digesting.' Zo'n film om een sigaar bij te roken. A-puffin' and a-huffin', pondering on the mind of men. Deze noir zit vol teksten die het niveau van een Faulkner of Anderson benaderen. Met de laatste deelt de film de ontleding van een dorp, de klassenstrijd op microschaal. Het hoofdpersonage werd gepest door de bankierszoon, en zijn arme vader was al opgehangen. Kortom: als volwassene is hij een fout die erop wacht gemaakt te worden. Borzage toont het melodrama in weelderige shots. Een aquarium lijkt een aura, vrouwen dwalen in feeërieke gewaden, honden vormen een leidmotief. Alles past bij het hitchockciaanse plot. Zelfs het beeld valt surrealistisch uiteen. Op de kermis, de crisisdisco van dit genre. Tot besluit van de lange lijst complimenten zijn er ook nog liedjes. Een Afro-Amerikaan zingt de blues. Hij emigreerde intern. Dat is minstens zo pijnlijk. 'You make mee feel guilty when I've done nothing.'

La Bande des Quatre

'J'aime bien les hasards et j'aime les organiser.' Lessen in toneel én film van Rivette. Normaal moet ik niets van toneel hebben, maar hier werkt het. Het helpt enorm dat het om toneeloefeningen gaat. Een stoet steengoede actrices speelt dus bewust aarzelend, terwijl ze in een leeg theater aanwijzingen krijgen van een keiharde meesteres. (Zou zij het alterego van Rivette zijn?) In de marges van de repetities, wordt het werkelijk spannend. Vier studentes raken verwikkeld in een crimineel avontuur. Eén van hen heeft een fout vriendje, een 'filosoof-agent', is hem op het spoor, en dus hén ook. O, de verleiding van het grote gevaar! Net als bij Akerman kreeg ik het gevoel dat Rivette vrouwen begrijpt. Nog beter begrijpt hij de wereld van cinema. De belichting (en soms het nachtelijke gebrek daaraan) benadert de perfectie van compositie en couleur. Ondanks de lappen teksten, zijn het toch weer de kleren die de kijkdoos maken. 'Je voulais jouer dans une tragédie.'

Woman Is the Future of Man

'Koreanen houden teveel van seks, ze hebben niets beters te doen.' Sang-soo Hong op zijn meest cynisch. Waar er in zijn oeuvre vaak nog wel íets te lachen valt, fileert hij hier de mentaliteit van een land, op nietsontziende wijze. Het leidt tot zelfspot die eerder naar zelfkastijding neigt. Werkelijk alle Koreaanse mannen zijn agressief en gefrustreerd. En de Koreaanse vrouwen? Die lossen het laagste van de mens op met fellatio. Mooi geschoten (pun!) is de film wel. De vignetten verplaatsen zich van winterlandschap naar café en weer terug. Het verkeer raast voorbij, de serveersters rennen bijna even hard weg. Twee vrienden strijden als Jules en Jim om één vrouw, maar hebben 'r alleen elkaar mee. De soundtrack doet bespottelijk frivool – en ja, dat werkt. Zo wordt ook deze Hong weer een intrigerende ervaring. Ik vind ze nooit écht goed, maar ik blijf wel kijken. 'Ze wilden naar hun verleden terugkeren. Ik heb ze geholpen.'

The Talk of the Town

'Where did he go without his beard?' Heerlijke farce van George Stevens, die zo uit de koker van Sturges of Capra had kunnen komen. Cary Grant - dé man voor zo'n film - speelt een dorpsdruktemaker, geframed voor een fabrieksbrand. Gelukkig belandt hij in de brutaal bretelste armen van Jean Arthur. Zij dartelt even later zorgeloos rond in de pyjamabroek van haar huisgast, Ronald Colman. De fakir-achtige jurist mag (en wíl) ab-so-luut niet bij dit zaakje betrokken worden. Helaas beslist een potje borsjt anders! Alleen al uit deze paar plot points zie je hoe dit een seinfeldiaanse 'movie about nothing' is. Een stukje sociaal sentimenteel realisme, waar 'people wind up facts around each other like pretzels (!).' De theoreticus Colman krijgt de anarchistische geest, en de immer praktische Grant in keukenschort, fietst er zijn eigen subtekst in. Want die fraaie driehoeksverhouding, bedekt die niet gewoon twee heertjes? 'Now don't you start that!'