Barry Lyndon

Ja een grof schandaal dat ik deze altijd nog moest zien. 185 lange minuten hielden me tegen. Onterecht, natuurlijk, al is Barry Lyndon is vooral een overdonderend esthetisch genoegen. Het begint al met een 'natureingang'. ('I have hidden my ribbon somewhere on my body.') Het is maar goed dat ik een cursus kunstgeschiedenis heb klaarstaan. De ansichtkaarten die daar bij zaten komen hier tot leven, keer op keer zoomt de camera uit, zodat je het gevoel krijgt naar een detail uit een schilderij te hebben zitten kijken, dat eventjes tot leven kwam. En dan de muziek. Drie uur lang barokke strijkjes, allemaal heel verfijnd, betrekkelijk dramaloos. Na een tijdje hoopte ik stiekem op een scene zónder muziek, gewoon om te testen hoe dat dan zou voelen. Ryan O'Neal speelt Barry Lyndon, een soort opportunistische everyman die gedurende een aantal decennia zich van het Ierse platteland (net niet) richting Engelse adel weet op te werken. Hij doet dat allemaal met een betrekkelijk uitdrukkingsloos gezicht (een scene waarin hij – tot ongenoegen van zijn vrouw – onverstoorbaar aan zijn pijp zit te lurken is tekenend). Veel dialogen zijn er niet, een voice-over vertelt op fijne licht-ironische toon álles wat we zien en nog te zien krijgen. Zelfs een fiks aantal battles doet de soezerigheid niet verdrijven. Maar dan, na de 'rise'. De 'fall'. Barry Lyndon wenst een vrouw, en krijgt die ook. Eindelijk begon ik echt iets in de film te zien, het is een Xavier Dolaneske plaatjessensualiteit, met een hand die uitérst langzaam een andere hand grijpt. (Denk ook weer aan de klassieke muziek.) Met de vrouw, komt de (aangenomen) zoon, én het melodrama. Voor mij was die zoon (Leon Vitali) van cruciaal belang. Eindelijk wat manie, wat Jagger-achtige verwijfde rockster-gekte. En ja, het laatste duel (een van de velen) is verschrikkelijk spannend.

Lolita

Volkomen anders dan ik had verwacht. Boek nooit gelezen. Ik vermoed dat de roman een stuk erotischer is, was ook lastig natuurlijk voor Kubrick om dit al in de strikte jaren '60 te gaan verfilmen. Hij had beter tot de seventies kunnen wachten. Nu is 't een vermakelijke goofy komedie geworden, vol flauwe grappen en flauwe personages. Ik bedoel het zomerkamp waar Lolita naar toe wordt verscheept heet "Camp Climax for Girls". Meer humor om te lachen komt van Peter Sellers, het begint al leuk in 't befaamde intro (eigenlijk een epiloog) waar ie zijn tegenspeler (James Mason) letterlijk op 't verkeerde been lijkt te zetten door overal pingpongballetjes vandaan te toveren. (Bet you didn't expect that!) Later komt ie nog terug als Freudiaanse Prins Bernhard psycholoog. Onwaarschijnlijk melig en dus leuk. Het verhaal zelf bestrijkt me eigenlijk teveel jaren en plaatsen. Enneh waar is het eten van de banaan? (Of was dat een hersenspinsel van ondergetekende?) Lolita eet wel op vermakelijke wijze chips...

Eyes Wide Shut

Verbazingwekkende, verwarrende, extreem grillige en toch wel leuke film. Hij boeide me tweeënhalf uur, soms door ergernis, soms door werkelijk goeie momenten. Het begin is waardeloos. Nicole Kidman. Ai. En ik was net positief over 'r gaan denken. Het ligt misschien niet aan haar, eerst is ze "dronken" vervolgens "stoned" en.. daar.. gaat.. ze.. vooral.. langzaam.. van.. praten. Dan wordt Tommetje ineens jaloers (een far stretch, maar goed) en gaat ie de straat op. Het is nacht, het is paranoia, het is New York. Ja hoor. After Hours! Misschien wel Kubrick's beste vijfenveertig minuten ooit. Bezoekje aan de pianist, het hoertje en, helemaal geniaal, de kostuumwinkel. Net als Meneer Ben, die een ridderpak ging halen en in een fantasiewereld kwam, in mijn favoriete kinderboek. Goed, dan komt Tom dus bij het geheimzinnige feestje en gaat het langzaam mis. Het gezang in reverse is cool, maar wat er nou eigenlijk gebeurd is, nou ja.. Niet veel spectaculairs. In elk geval ontbreekt ook daarna elk gevoel van gevaar in de film. Kubrick had het hele plot maar in één nacht moeten proppen, want nu gaat onze vriend 's ochtends weer verder speuren (nog wel aardig) en dan begint er nóg een nacht. De afwikkeling is verder ook totaal oninteressant. Blijft de vraag: liepen de twee modellen uit het openingsfeestje nou ook op het kinky feestje?

Spartacus

Deze film houdt het wat betreft censuur op goed geplaatste takken. Tsja, wat moet ik nog over zo'n megalomaan epos zeggen. De muziek was in elk geval erg fijn (complimenten voor Alex North) en het komische duo Ustinov (slavendrijver) en Laughton (senator) is lekker subtiel bezig. Het viel me uiteindelijk mee, waarschijnlijk wel de beste in de reeks (altijd klassieke?) films die beginnen met een overture en halverwege entr'acte e.d. Zoals Ben-Hur en Lawrence of Arabia, als u er meer weet hoor ik 't wel.